Tomik poezji Ballady i romanse Adama Mickiewicza zapisał się w historii literatury jako manifest polskiego romantyzmu. W utworach wchodzących w skład tomiku Mickiewicz definiuje credo romantyzmu, stawiając mądrość płynącą z autentycznych doznań ponad wiedzę opartą na racjonalizmie oświecenia. Ballady i romanse, w swojej treści silnie osadzone w historycznych i lokalnych realiach ówczesnych ziem polskich, łączą świat realny z poetyką fantazji i grozy, nawiedzaną postaciami i siłami nadprzyrodzonymi wywodzącymi się z ludowych wierzeń, baśni i podań. Mickiewicz często porusza temat wiary i ludowego kodeksu moralnego, w którym wina zawsze podlega karze.

W skład tomiku wchodzą następujące utwory: Pierwiosnek, Romantyczność, Świteź, Świtezianka, Rybka, Lilie, Powrót taty, Kochanek Maryli, Do przyjaciół, To lubię, Rękawiczka, Trzech Budrysów, Pani Twardowska, Tukaj albo próby przyjaźni, Dudarz.

Lektura w klasie VII szkoły podstawowej ponadpodstawowych w szkołach ponadpodstawowych